Primaire slaapstoornissen

Primaire slaapproblemen hebben hun oorsprong puur in het slaapproces zelf. Bijvoorbeeld: Het ontbreekt aan balans in het slaap/waakritme; verlaagde of verhoogde slaapdruk; verstoorde biologische klok; of de kwaliteit van de slaap is het zuivere probleem.

 

Secundaire slaapstoornissen

Zelden heb ik mijn praktijk mensen gezien die enkel een zuiver primair slaapstoornis hebben. Bij de intake wordt al vrij vlug duidelijk dat er ook sprake is van een secundair slaapprobleem. Secundaire slaapproblemen zijn het gevolg van een ander bestaand probleem. Dit kan komen door piekeren, dagelijkse problemen, trauma’s, onrust in je leven, relatieproblemen zoals een slechte relatie met partner, ouders, kinderen; chronische pijn, lichamelijk pijn,; opvliegers door de overgang; licht of geluid.

Ons lichaam is onlosmakelijk verbonden met onze geest. Het vloeit als het ware in elkaar over. Daarom vind ik het ook uiterst belangrijk om heel goed in te zoemen op de secundaire slaapstoornissen. Ik had een vrouw in de praktijk die een verstoord bioritme had. Bij verder doorvragen kwamen we erop uit dat ze niet durfde te gaan slapen omdat ze slapen associeerde met de dood. Door met haar te werken aan de angst voor de dood, kon ze terug op een normaal uur haar bed inkruipen.

Daarnaast is het ook mogelijk dat je je slaapprobleem wilt ‘oplossen’ door slaapmedicatie en/of alcohol te nuttigen en voor je het weet, zit je met een bijkomend probleem namelijk geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid. Ook dit is het gevolg van slecht slapen en ook daar stel ik vast dat er steeds een onderliggende reden is waarom iemand slecht slaapt. Het geeft me juist énorm veel voldoening om samen met de cliënt te gaan zoeken naar de wortel van het probleem en samen de weg te bewandelen tot de persoon terug een schone slaapster/slaper kan worden.

Alcoholgebruik voor het slapen

Vaak drinken we, voor we gaan slapen, nog even een slaapmutsje om goed in slaap te vallen. De vraag is echter of dit werkelijk onze slaap bevordert?

Alcohol kan helpen bij het tot rust komen en het stoppen van negatieve gedachten. Je valt vlotter in slaap, alvast het eerste deel van de nacht. Mensen met inslaapproblemen zullen dus vlugger een slaapmutsje nemen.

Tot zover het positieve verhaal. Gebruik van alcohol verstoort je tweede helft van de slaap namelijk de diepe slaap, net zoals dit met slaapmedicatie ook het geval is. De diepe slaap zorgt voor het fysieke en mentale herstel. Het zorgt ervoor dat je lichaam hersteld wordt, dat spieren en botten worden opgebouwd en je immuniteit op pijl blijft. Al deze dingen blijven uit door het regelmatig drinken van alcohol.

Daarnaast zit er in alcoholische dranken ammoniak Deze stof wordt in de hersenen opgeslagen en zorgt bij regelmatige toevoer ervoor dat verschillende ontgiftingsprocessen niet goed meer functioneren waardoor slaapproblemen kunnen worden veroorzaakt.

Ook werkt alcohol verhittend. Voor mensen die ’s nachts al last hebben van zweten bijvoorbeeld vapeurs, is alcohol dus echt een afrader.

Kortom, alcohol en slapen is dus geen goede combinatie. Door het gebruik van alcohol lijk je beter te slapen maar in werkelijkheid geldt dit alleen voor de eerste helft van de nacht. Daarna slaap je juist slechter. Het gebruik van alcohol verslechtert dus je de totale slaap. Daarom is alcohol (afgezien van alle andere schadelijke gevolgen) niet geschikt als slaapmiddel. Gun het jezelf om de oorzaak van het probleem aan te pakken en ga in begeleiding bij een slaapcoach. Na enkele sessies kan je al terug beter slapen. Het proberen waard, toch?

Voordelen goed slaappatroon

Positieve gevoelens

Slaaptekort maakt ons 40 procent kwetsbaarder voor depressieve klachten en angsten! Een slechte slaper heeft veel meer kans op gevoelens van onrust, prikkelbaarheid en irritatie. Slecht slapen kan ertoe leiden dat je veel makkelijker van een mug een olifant maakt.

Slaaptekort maakt ons 40 procent kwetsbaarder voor depressieve klachten en angsten!

Je hebt tevens veel meer kans op moeilijk inslapen en herhaaldelijk wakker worden indien je met een depressieve klacht zit. Omgekeerd kan een depressie ook het gevolg zijn van een reeds langdurig bestaand slaapprobleem!

Schoonheid

Slaapgebrek gaat gepaard met een vale huid en donkere kringen onder de ogen. Goed nieuws. Slaap is de beste nachtcrème die er is!

Voldoende slaap zorgt ervoor dat je er goed uitziet. Slaapgebrek gaat gepaard met een vale huid en donkere kringen onder de ogen. Goed en diep slapen geeft een vermindering van het stresshormoon ‘cortisol’. Het breekt huidcollageen af, waardoor de huid minder elastisch en glad wordt.

Libidostijging

Slecht slapen doet het libido dalen en heeft een impact op het seksleven. Slecht slapen doet het libido dalen en heeft een impact op het seksleven. Vrijen met mekaar is een goed slaapmiddel; Het zorgt voor een goede bloeddoorstroming en je krijgt na de inspanning van het vrijen een gevoel van ontspanning en ontlading. Deze geven het gevoel van een ‘roes’ dat makkelijk in slaap kan overgaan.

Weerstand tegen ziekte

Goede slapers zijn minder vatbaar voor ziektes én ervaren een sneller herstel in geval van ziekte! Slaap geeft het lichaam de kans om te herstellen. Goede slapers zijn minder vatbaar voor ziektes én ervaren een sneller herstel in geval van ziekte!

Je ziek voelen gaat vaak met slaperigheid gepaard. Na een operatie of in een herstelfase na ziekte zal je merken dat je slaapbehoefte groter is. Het lijkt net alsof je

lichaam weet dat slapen goed werkt tegen infecties en voor genezing zorgt. Dit is effectief zo!

Langere levensverwachting

Goed slapen doet langer leven. In een onderzoek aan de universiteit van Pittsburgh zag men dat de inslaaptijd, de frequentie van wakker worden en de hoeveelheid diepe slaap de levensverwachting en levenskwaliteit duidelijk beïnvloeden.

Pijnbeleving

Slecht slapen verlaagt je pijngrens zodat je pijnbeleving sterker wordt. Slaap beschermt tegen de ervaring van pijn. Slecht slapen verlaagt je pijngrens zodat je pijnbeleving sterker wordt.

Uit onderzoek blijkt dat chronische pijnlijders vaker slaapproblemen hebben dan wie gezond is. Van de volwassenen met chronische pijn klaagt zelfs 50 tot 70 % over een verstoring van de slaap. De pijn zorgt er enerzijds voor dat je wakker blijft, anderzijds versterkt het slaaptekort je pijnbeleving. Een vicieuze cirkel. Lees hier meer over slapen en pijn.

Wanneer heb je een slaapstoornis?

Een slaapstoornis kan op verschillende manieren tot uiting komen. Er zijn minstens zoveel oorzaken als symptomen van slaapstoornissen. Om deze te herkennen is het noodzakelijk de verschillende vormen te kennen. Vaak zijn slaapstoornissen goed te behandelen, omdat ze vaak samenhangen met de hoeveelheid ammoniak in de hersenen. Wanneer de hersenen worden ontgift, bijvoorbeeld met behulp van de aminozuren ornithine of arginine, kunnen zware slaapstoornissen verdwijnen. Dit gaat natuurlijk alleen wanneer de juiste oorzaak van het slaapprobleem wordt vastgesteld.

Goed leren ademen ontgift je lichaam: strress reduceren! of regelmatig zuiveringskuur doen!

Het in slapen

De meeste mensen reageren verrast wanneer ze ervaren hoe snel je in slaap zou moeten vallen. Wie meer dan een uur nodig heeft om in slaap te komen, kan uitgaan van een slaapstoornis. Meestal is er dan geen sprake van onrustige slaap of onderbrekingen tijdens het slapen. Het probleem ligt puur bij het in slaap vallen. Kenmerkend voor deze aandoening is de halfbewuste toestand tussen wakker zijn en zeer lichte slaap die niet wil overgaan in een diepere slaapvorm.

Het doorslapen

Ook problemen bij het doorslapen worden als bijzonder storend ervaren. Mensen met dit probleem worden steeds wakker en hebben moeite met het opnieuw in slaap vallen. De meeste doorslaapstoornissen kenmerken zich door meerdere momenten van wakker worden en wakker liggen per nacht, waardoor men zich ’s ochtends moe en niet uitgerust voelt. Nachtmerries kunnen een oorzaak zijn, maar vaak wordt men ook zonder duidelijke reden wakker.

Wanneer is er sprake van een slaapproblematiek?

Er zijn twee soorten slaapproblematieken: de harde en de zacht slaapproblematieken. Ik som ze hier even op. Ik richt me enkel tot de zachte slaapproblematieken omdat de harde of biochemische slaapproblematiek voor een arts is. Ik verwijs dan ook graag door indien nodig.

Harde slaaproblematiek of biochemische slaapstoornissen

–  Bij biomedische slaapstoornissen is er een aantoonbaar (lichamelijk) probleem

–  Regelmatige ademstops tijdens de nacht met daarbij flink snurken (Apneu)

–  Apneu die ontstaat doordat de hersenen de adem niet goed aansturen.

–  Rusteloze benen

–  Ongewenste gedragingen tijdens de slaap o.a. slaapwandelen.

Wanneer spreek je van een inslaapprobleem?

Als je geen zin hebt om naar bed te gaan en er onvoldoende op vertrouwt dat je deze nacht wél goed gaat inslapen. Duurt dit langer dan een half uur en dit gedurende 3 dagen per week een maand lang, is er sprake van een inslaapprobleem.

Hoe ontstaan inslaapproblemen?

Het kan zijn dat u lastig inslaapt door zaken als:

–  Pijn en ongemakken bij het naar bed gaan.

–  piekeren en nadenken over lastige dagelijkse problemen, maar soms ook over kleine zaken;

–  een pijn of angst die u niet los laat.

–  een storend geluid (snurken) of gevoel (jeuk, pijn) of iets anders wat u alert houdt.

–  teveel/verkeerd eten en drinken.

–  te hard en te lang nuttig blijven en doorwerken vlak voor het slapen gaan.

–  beeldschermgebruik door het blauwe licht.

–  overmatig slapen overdag waardoor de slaapdruk te laag is.

–  omgekeerd slaapritme (ploegendienst)

Wat is een doorslaapprobleem?

Je kan moeiteloos inslapen en wordt ’s nachts 1 of meerdere keren wakker en valt pas na een half of langer weer in slaap, dan spreekt men over een doorslaapprobleem.

Hoe ontstaan doorslaapproblemen?

Doorslaapproblemen heeft tal van oorzaken. Dit kan zijn door pijn, angst, zorgen, drukte in uw hoofd of een drukke agenda de volgende Op het moment dat je ’s nachts wakker wordt, begin bij jou bij wijze van spreken de dag al. Je piekert over de vorige of de komende dag(en) Je geeft betekenis aan het feit dat je wakker bent en hiermee gaan de er signalen naar uw brein die erop lijken dat de dag alweer begonnen is.

Het is ook mogelijk dat je wakker schrikt in de nacht en moeite hebben in te slapen met de duidelijke hartkloppingen in uw borst. De gedachtenstroom die dan op gang komt is niet altijd snel te stoppen. Uw gedachten gaan met u aan de loop. Wanneer de oorzaak van het wakker liggen langer aanhoudt ontstaat een patroon, dat soms maanden blijft bestaan, zelfs als de oorzaak al weer verdwenen is.

Een langdurige bron van slaapproblemen zijn kleine kinderen. Door de onderbroken nachten bent u “gewend geraakt” aan nachtelijke onrust en bent u waakzaam tijdens de slaap. De kleinste geluiden zijn soms al genoeg, en eenmaal wakker gaat u even uw bed uit, kijkt u even in de kinderkamer….dus werkt uw brein weer op volle toeren en blijft u daarna lang wakker.

Vrouwen van middelbare leeftijd kunnen weer een andere “langdurige” oorzaak hebben van slapeloosheid. Door de overgang of door lichamelijke pijn (rugpijn/ nekpijn/ schouderpijn…) kunt u ook wakker worden. U kunt uw draai niet meer vinden en ligt ervan wakker. Dit zijn slechts enkele voorbeelden om u een idee te geven hoe u in een doorslaapprobleem terecht kunt komen.

Te vroeg wakker worden

Ben jij één van hen die om 4.30 wakker worden terwijl de wekker slechts afgaat om 6.30? Je bent nog zo moe en wil nog zo dolgraag slapen en het lukt niet. ’s Ochtends ben je nog zo moe. Frustrerend! Toch?

Hoe ontstaat het patroon van te vroeg wakker worden?

Doordat u zich langzaamaan “wakker” bent gaan gedragen op uw wakkere moment in de vroege morgen, is uw gestel ervan overtuigd geraakt dat u ook wakker “moet” worden. Uw onrust, frustratie en gedachtenstroom (over de komende dag) zijn hele wakkere signalen, dus blijkbaar is er iets belangrijks te doen om half 5? Dus moet u morgen weer wakker worden rond die tijd. Tenminste dat denkt uw brein. Door dit patroon verder en verder in te slijpen ontstaat een ongewenste automatische piloot.

De “vroeg-wakker-worders” zullen zich goed kunnen herkennen in het feit dat ze zich al verbinden met de dag van morgen en dat ze ook ALTIJD kijken hoelaat ze nu weer wakker zijn geworden. Dus ze zoeken bevestiging en dat krijgen ze dus ook! Dit is de belangrijkste valkuil!

Verslaafd aan slaapmedicatie

Merk je bij jezelf dat je niet meer zonder slaapmedicatie kan en wil je dit toch graag afbouwen? In samenspraak met jouw huisarts wordt er een afbouwschema opgesteld in combinatie met de slaapcoaching. In eerste instantie starten we eerst met de slaapeducatie en hoe om te gaan met piekergedachten/stress. Eens dit goed zit, starten we de afbouw.

Graag wil ik hier even dieper ingaan wat slaapmedicatie met jouw slaapritme doet.

Slaapmedicatie werkt ontspannend en rustgevend. Daarnaast vermindert het angst. Voor mensen die inslaapproblemen hebben, wordt er slaapmedicatie voorgeschreven die vlug werkt en voor mensen die doorslaapproblemen hebben, schrijven ze slaappillen voor met een langere werkingsduur. Ideaal dus om in slaap te vallen!

Echter zijn er ook bijwerkingen:.

–  Overdag kunnen deze slaappillen verdovend werken. Dit komt omdat deze stof nog een tijdje in het lichaam blijft, dit effect is wel minder bij kort werkende slaappillen.

–  Geheugenverlies, hallucinaties en krampen kunnen voorkomen bij bij hogere dosissen.

–  Bij extreme hoge dosissen oftwel een overdosis kunnen zware ademhalingsproblemen ontstaan en kan coma intreden, In het ergste sterft de persoon.

–  Spierzwakte, door de fysiek verdovende stoffen.

–  Duizeligheid, bij te plotse bewegingen.

–  De remslaap is korter.

–  Je geraakt niet of veel moeilijker in de diepe slaap. De diepe slaap staat in voor de fysieke en mentale recuperatie.

Daarnaast ontstaat er ook de fysieke en mentale afhankelijkheid. Men wordt gewend aan de slaapmedicatie en heeft steeds een hogere dosis nodig. Men durft niet meer zonder de slaapmedicatie te slapen uit angst niet te kunnen slapen. Er ontstaat een secundair slaapprobleem(doorverwijsknop) Men kan de slaapmedicatie ook niet abrupt stoppen wanneer men dit al langere tijd neemt want dit verergert de slapeloosheid in eerste instantie. Je zal dus door deze zure appel moeten bijten. Onderzoek heeft aangetoond dat het stoppen van slaappillen over het algemeen beter lukt als men tegelijk een slaapcursus volgt.